Bahçeciliğin sessiz yanı kış hazırlığıdır. Hasat bitmiş, bahçe yorgun görünüyordur ve insan çoğu zaman kapıyı kapatıp ilkbaharı beklemek ister. Oysa don gelmeden önce yapılan birkaç iş, hem bitkileri hem toprağı hem de aletleri korur ve gelecek sezonun başlangıcını çok kolaylaştırır. Bu yazıda kış öncesi bahçede yapılacakların sıralı bir listesini veriyorum. Bulunduğunuz bölgenin iklimine göre zamanlamayı ayarlamanız gerekir.

Bahçeyi toparlamak

Biten yaz sebzelerini söküp köklerini ve artıklarını ayıklayın. Hastalık belirtisi gösteren bitkileri kompost yığınına eklemek yerine bahçeden uzaklaştırın; çünkü bunlar ertesi sezonda yeniden bulaşabilir. Sağlıklı bitki kalıntılarını ise komposta ekleyebilirsiniz. Domates ve biber gibi bitkilerin gövde kısımlarını parçalayıp kompostlamak daha hızlı ayrışmalarını sağlar. Yerde kalan meyve ve yaprakları toplamak, hastalıkların ve zararlıların kışı geçirmesini azaltır.

Toprağı örtmek ve beslemek

Boş kalan toprak kışın yağmur ve donla zarar görür. Yataklara olgun kompost serip üzerini saman ya da kuru yaprakla örtmek, hem besin hem koruma sağlar. İsterseniz sonbaharda ekilebilen bitkilerle toprağı canlı tutabilirsiniz; bu konuda sonbaharda ekim yapılabilecek bitkiler yazımıza bakabilirsiniz. Bakımlı bir yatak, ilkbaharda çok daha çabuk ekime hazır hale gelir. Toprağı çok derin kazıp yapısını bozmaktan kaçınmak da iyi bir yaklaşımdır.

Saksıları ve hassas bitkileri korumak

Balkon ve teras bahçelerinde saksılar kışın donla çatlayabilir. Seramik ve çömlek saksıları boşaltarak korunaklı bir yere almak, hassas bitkileri içeriye ya da serin ama donmayan bir alana taşımak gerekir. Balkon bahçeciliği için balkonda ilk sebze bahçesi yazısındaki saksı önerileri kışın da faydalıdır. Saksıları duvar dibine toplayıp üzerini bez ya da örtüyle sarmak, kökleri soğuktan korur. Kışın da saksı toprağının tamamen kurumamasına dikkat etmek gerekir.

Su sistemleri ve aletler

Don, açıkta kalan boru ve musluklarda patlamaya yol açabilir. Bahçe hortumunu ve damla sulama borularını boşaltmak, muslukları kapatıp yalıtmak çok önemlidir. Aletleri temizleyip kurutmak, metal kısımlarına hafif yağ sürmek ve kesici uçları bilemek sezon başında size zaman kazandırır. Aletleri kuru bir yerde asarak saklamak ömürlerini uzatır. Kalan gübre ve ilaçları çocukların ulaşamayacağı kapalı bir yerde saklayın.

Not alın ve plan yapın

Kış, bahçe günlüğünü gözden geçirmek için iyi bir zamandır. Hangi bitki iyi çıktı, hangisi sorun yaşadı, ne zaman ekim yapıldı; bunları yazarak gelecek sezon için plan yapabilirsiniz. Kalan tohumları saymak ve yeni sezon için liste hazırlamak da yararlıdır. Hangi çeşitlerin iyi sürdüğünü görmek, bir sonraki yıl daha az hatayla başlamanızı sağlar.

Sık sorulan sorular

Kışın bahçeyi tamamen boş bırakmalı mıyım? Boş bırakmak yerine malçla örtmek ya da kışlık bitki ekmek toprağı korur.

Saksılardaki toprağı tekrar kullanabilir miyim? Hastalık yoksa taze kompost eklenerek kullanılabilir. Hastalıklı bitki olduysa toprağı yenilemek daha güvenlidir.

Kışın budama yapılmalı mı? Türe göre değişir. Birçok meyve ağacı kış sonunda budanır; hassas bitkileri ise ilkbahara bırakmak daha güvenlidir.

Adımlar

Bahçeyi toparlayın: Biten bitkileri sökün, hastalıklı parçaları bahçeden uzaklaştırın, sağlam kalıntıları komposta ekleyin.
Toprağı örtün: Boş kalan yataklara olgun kompost serip malçlayın ya da kışlık bitki ekin.
Saksıları ve boruları koruyun: Hassas saksıları korunaklı yere taşıyın, su borularını boşaltarak don zararını önleyin.
Aletleri temizleyin: Aletleri temizleyip kurutun, kesici uçlarını bileyin ve kuru bir yerde saklayın.